• १ हजार ४६१ शाळा,१ हजार ७४८ अंगणवाड्या आणि ३०३ आरोग्य संस्थांमधून मोहिमेची अंमलबजावणी

मोहिमेतून वंचित राहिलेल्या बालकांसाठी ३ नोव्हेंबरला विशेष मॉप-अप दिन

धाराशिव – बालकांचे आरोग्य सुदृढ असेल,तरच उद्याची पिढी निरोगी, सक्षम आणि बुद्धिमान घडेल. बालकांच्या निरोगी वाढीमध्ये अडथळा ठरणाऱ्या जंतसंसर्गाला प्रतिबंध करण्यासाठी आरोग्य विभागाने पुढाकार घेतला असून, ‘निरोगी बालक,सुदृढ भविष्य’ या संकल्पनेतून धाराशिव जिल्ह्यात आज,२७ ऑक्टोबर रोजी राष्ट्रीय जंतनाशक मोहिमेचा शुभारंभ करण्यात आला.या मोहिमेंतर्गत जिल्ह्यातील १ ते १९ वर्षे वयोगटातील तब्बल ४ लाख ३६ हजार २४३ पात्र बालकांना आणि किशोरवयीन मुला-मुलींना जंतनाशक गोळ्या देण्याचे उद्दिष्ट निश्चित करण्यात आले आहे. जिल्ह्यातील १ हजार ४६१ शाळा, १ हजार ७४८ अंगणवाड्या आणि ३०३ आरोग्य संस्थांच्या माध्यमातून एकाच दिवशी व्यापक स्वरूपात ही मोहीम राबविण्यात येत आहे.

जिल्हाधिकारी कीर्ती किरण पुजार आणि जिल्हा परिषदेच्या मुख्य कार्यकारी अधिकारी प्रियंवदा म्हाडदळकर यांच्या मार्गदर्शनाखाली जिल्हा परिषद आरोग्य विभागाच्या वतीने या मोहिमेचे नियोजन करण्यात आले आहे.प्राथमिक आरोग्य केंद्र,येडशी आणि प्राथमिक आरोग्य केंद्र,येरमाळा यांच्या कार्यक्षेत्रातील जिल्हा परिषद शाळा,येरमाळा येथे मोहिमेचा उद्घाटन कार्यक्रम आयोजित करण्यात आला.

या कार्यक्रमाला जिल्हा आरोग्य अधिकारी डॉ.सतीश हरिदास,निवासी वैद्यकीय अधिकारी डॉ.शिवाजी फुलारी,जिल्हा माता व बालसंगोपन अधिकारी डॉ. कुलदीप मिटकरी,तालुका आरोग्य अधिकारी डॉ.गोवर्धन महेंद्रकर आणि प्राथमिक आरोग्य केंद्र,येरमाळा येथील वैद्यकीय अधिकारी डॉ.सुधाकर बिरादार यांची प्रमुख उपस्थिती होती.

बालकांचे आरोग्य जपणे ही केवळ आरोग्य विभागाची जबाबदारी नसून, त्यासाठी पालक,शिक्षक आणि समाजातील प्रत्येक घटकाचा सहभाग महत्त्वाचा आहे.याच भूमिकेतून जिल्ह्यातील प्रत्येक पात्र बालकापर्यंत जंतनाशक औषध पोहोचविण्यासाठी आरोग्य विभाग, शिक्षण विभाग आणि महिला व बालविकास विभाग यांच्या समन्वयातून विशेष नियोजन करण्यात आले आहे.शाळांमध्ये शिक्षण घेणाऱ्या विद्यार्थ्यांबरोबरच अंगणवाड्यांमधील पात्र बालके आणि शाळाबाह्य मुला-मुलींनाही या मोहिमेचा लाभ मिळावा,यासाठी आरोग्य यंत्रणा प्रयत्नशील आहे.

मोहिमेच्या प्रभावी अंमलबजावणीसाठी आरोग्य कर्मचारी,शिक्षक,अंगणवाडी सेविका आणि आशा स्वयंसेविका यांची महत्त्वपूर्ण भूमिका राहणार आहे.निर्धारित मार्गदर्शक सूचनांनुसार पात्र बालकांना जंतनाशक गोळ्या देण्यात येत असून, कोणतेही पात्र बालक या मोहिमेपासून वंचित राहू नये,यावर विशेष भर देण्यात येत आहे.

लहान मुले आणि किशोरवयीन मुला-मुलींमध्ये आतड्यांतील जंतांचा प्रादुर्भाव ही आरोग्याच्या दृष्टीने चिंतेची बाब ठरू शकते.जंतसंसर्गामुळे शरीराला आवश्यक असलेल्या पोषक घटकांचे शोषण कमी होऊन बालकांच्या पोषणस्थितीवर विपरीत परिणाम होण्याची शक्यता असते.परिणामी रक्तक्षय, अशक्तपणा,भूक मंदावणे आणि शारीरिक वाढ खुंटणे यांसारख्या समस्या उद्भवू शकतात.या समस्यांचा परिणाम केवळ शारीरिक आरोग्यापुरता मर्यादित राहत नाही,तर बालकांची एकाग्रता, शिकण्याची क्षमता आणि बौद्धिक विकासावरही त्याचे दुष्परिणाम जाणवू शकतात.

विशेषतः वाढत्या वयातील बालकांना योग्य पोषण मिळणे अत्यंत आवश्यक असते.मात्र, जंतसंसर्गामुळे शरीरातील पोषक घटकांचा पुरेसा उपयोग होत नसल्यास बालकांच्या सर्वांगीण विकासात अडथळे निर्माण होऊ शकतात.त्यामुळे जंतसंसर्गाला प्रतिबंध करणे आणि योग्य वेळी जंतनाशक औषधोपचार उपलब्ध करून देणे महत्त्वाचे आहे.

राष्ट्रीय जंतनाशक मोहिमेच्या माध्यमातून बालकांच्या आरोग्याचे संरक्षण करण्याबरोबरच त्यांची पोषणस्थिती सुधारण्यास मदत होणार आहे.निरोगी बालकांची शाळेतील उपस्थिती, अभ्यासातील एकाग्रता,शारीरिक क्षमता आणि शैक्षणिक प्रगती अधिक चांगली होण्यासाठीही ही मोहीम उपयुक्त ठरणार आहे.

राष्ट्रीय जंतनाशक मोहिमेच्या मुख्य दिवशी म्हणजेच २७ ऑक्टोबर रोजी आजारपणामुळे, आरोग्यविषयक समस्यांमुळे किंवा अन्य कारणांमुळे ज्या पात्र बालकांना जंतनाशक गोळी घेता आलेली नाही,त्यांच्यासाठी ३ नोव्हेंबर २०२६ रोजी विशेष मॉप-अप दिन आयोजित करण्यात आला आहे.

एखादे बालक आजारी असल्यास किंवा त्याला अन्य आरोग्यविषयक समस्या असल्यास जंतनाशक औषध देण्यापूर्वी आरोग्य कर्मचाऱ्यांचा सल्ला घ्यावा. वैद्यकीय कारणांमुळे मुख्य दिवशी औषध देणे शक्य झाले नसल्यास, संबंधित बालकाला आरोग्य कर्मचाऱ्यांच्या सल्ल्यानुसार ३ नोव्हेंबर रोजी शाळा,अंगणवाडी किंवा संबंधित आरोग्य संस्थेत जंतनाशक गोळी देण्याची सुविधा उपलब्ध राहणार आहे.

जिल्ह्यातील सर्व पात्र बालकांना या मोहिमेचा लाभ मिळावा, यासाठी पालकांनी पुढाकार घ्यावा.बालकांच्या शरीराची योग्य वाढ होण्यासाठी,त्यांची पोषणस्थिती चांगली राहण्यासाठी आणि जंतसंसर्गामुळे उद्भवणाऱ्या आरोग्यविषयक समस्या टाळण्यासाठी निर्धारित वयोगटातील पात्र बालकांना मार्गदर्शक सूचनांनुसार जंतनाशक औषध देणे आवश्यक आहे. त्यामुळे पालकांनी आपल्या पाल्यांना या मोहिमेत सहभागी करून घ्यावे,असे आवाहन जिल्हा माता व बालसंगोपन अधिकारी डॉ. कुलदीप मिटकरी यांनी केले आहे.

जंतसंसर्गाचा प्रतिबंध करण्यासाठी जंतनाशक गोळ्यांबरोबरच वैयक्तिक आणि सार्वजनिक स्वच्छतेलाही तितकेच महत्त्व आहे.बालकांनी जेवणापूर्वी आणि शौचालयाचा वापर केल्यानंतर साबणाने स्वच्छ हात धुणे, पिण्यासाठी स्वच्छ पाण्याचा वापर करणे,अन्नपदार्थ झाकून ठेवणे, नखे नियमित कापणे,वैयक्तिक स्वच्छता राखणे आणि घरासह परिसर स्वच्छ ठेवणे या सवयी अंगीकारणे आवश्यक आहे.

या सवयी बालवयातच रुजविण्यासाठी पालक आणि शिक्षकांनी विशेष लक्ष देणे गरजेचे आहे.बालकांना स्वच्छतेचे महत्त्व समजावून सांगण्याबरोबरच त्यांच्या दैनंदिन जीवनात स्वच्छतेच्या चांगल्या सवयी निर्माण करण्यासाठी प्रयत्न करावेत.पालकांनी आपल्या पाल्यांच्या आरोग्याबाबत जागरूक राहून आरोग्य विभागाकडून देण्यात येणाऱ्या सूचनांचे पालन करावे,असेही आवाहन करण्यात आले आहे.

राष्ट्रीय जंतनाशक मोहीम ही केवळ औषध वाटपापुरती मर्यादित नसून,बालकांच्या निरोगी आणि सक्षम भविष्याच्या दृष्टीने राबविण्यात येणारा महत्त्वपूर्ण आरोग्यविषयक उपक्रम आहे.जंतसंसर्गाला प्रतिबंध करून बालकांची पोषणस्थिती सुधारणे,त्यांची शारीरिक व बौद्धिक वाढ सुदृढ करणे आणि त्यांच्या शैक्षणिक प्रगतीला पूरक वातावरण निर्माण करणे हा या मोहिमेचा व्यापक उद्देश आहे.

जिल्ह्यातील ४ लाख ३६ हजार २४३ पात्र लाभार्थ्यांपर्यंत पोहोचण्यासाठी शाळा, अंगणवाड्या आणि आरोग्य संस्थांचे जाळे कार्यान्वित करण्यात आले आहे.आरोग्य कर्मचारी,शिक्षक,अंगणवाडी सेविका आणि आशा स्वयंसेविका यांच्या समन्वयातून प्रत्येक पात्र बालकाला जंतनाशक औषधाचा लाभ मिळवून देण्यासाठी प्रयत्न करण्यात येत आहेत.

बालकांचे आजचे आरोग्य हेच उद्याच्या सक्षम समाजाचा पाया असल्याने राष्ट्रीय जंतनाशक मोहिमेला पालकांनी सकारात्मक प्रतिसाद द्यावा.तसेच शिक्षक, अंगणवाडी सेविका आणि आरोग्य कर्मचाऱ्यांनी परस्पर समन्वयातून काम करून जिल्ह्यातील एकही पात्र बालक या मोहिमेच्या लाभापासून वंचित राहणार नाही,यासाठी प्रयत्न करावेत,असे आवाहन जिल्हा आरोग्य अधिकारी डॉ. सतीश हरिदास यांनी केले आहे.