शेतकऱ्यांच्या बांधावर जाण्याची घोषणा; पण दुष्काळात बांधावर गेले कुठे?

भगवा ध्वज आणि समाज मंदिराचा मुद्दा ‘उपकार’ म्हणून मांडण्यावर मराठा समाजातून सवाल; शेतकऱ्यांना प्रत्यक्ष मदतीची प्रतीक्षा

धाराशिव -: काल मराठा समाजाने पालकमंत्री प्रताप सरनाईक यांच्या दौऱ्याला विरोधाची भूमिका घेतल्यानंतर आज पालकमंत्र्यांकडून मराठा समाजाच्या मागण्या, शेतकऱ्यांचे प्रश्न आणि १७ सप्टेंबरच्या मराठवाडा मुक्ती संग्राम दिनाच्या पार्श्वभूमीवर भूमिका मांडण्यात आली. मात्र, या भूमिकेवरून आता मराठा समाजाच्या काही घटकांकडूनच सवाल उपस्थित होण्याची शक्यता आहे.

“मराठा समाजाने माझ्यावर विश्वास ठेवला” असे म्हणताना समाजावर नेमके कोणते उपकार केले? असा प्रश्न उपस्थित केला जात असून, भगवा ध्वज आणि मराठा समाज मंदिराच्या मागण्यांवर काम करणे ही समाजाची मागणी पूर्ण करण्याच्या प्रक्रियेचा भाग आहे; त्याची ‘उपकार’ म्हणून मांडणी का केली जात आहे, असा सवाल केला जात आहे.

धाराशिव जिल्ह्यात सध्या शेतकरी पावसाच्या मोठ्या खंडामुळे अडचणीत आहे. विविध वृत्तांतांनुसार जिल्ह्यातील खरीप पिकांवर मोठा परिणाम झाला असून, अनेक भागांत पिके वाळण्याची परिस्थिती निर्माण झाली आहे.

अशा परिस्थितीत “आता शेतकऱ्यांच्या बांधावर जाणार” अशी घोषणा करण्यापेक्षा आतापर्यंत दुष्काळग्रस्त शेतकऱ्यांच्या बांधावर प्रत्यक्ष जाऊन पाहणी का झाली नाही? शेतकऱ्यांच्या नुकसानीचे पंचनामे, पीकविमा, आर्थिक मदत आणि दुष्काळी उपाययोजनांसाठी प्रत्यक्ष पाठपुरावा कुठपर्यंत झाला? असे प्रश्न शेतकरी उपस्थित करत आहेत.

शेतकरी होरपळतोय; घोषणांपेक्षा प्रत्यक्ष कृतीची गरज

धाराशिवमध्ये सोयाबीनसह खरीप पिकांवर पावसाअभावी परिणाम झाल्याचे वृत्त प्रसिद्ध झाले आहे. दुष्काळ जाहीर करून पीकविमा, अनुदान व तातडीची आर्थिक मदत द्यावी, अशी मागणीही विविध स्तरांतून करण्यात आली आहे.

पालकमंत्र्यांनी ८ सप्टेंबर रोजी दुष्काळी परिस्थितीचा आढावा घेताना पाणीटंचाई, जनावरांसाठी पाणी व चारा याबाबत नियोजन करण्याचे निर्देश दिल्याची जिल्हा माहिती कार्यालयाची नोंद आहे. मात्र, बैठकीतील निर्देश आणि शेतकऱ्यांच्या बांधावर प्रत्यक्ष पोहोचलेली मदत यामध्ये अंतर राहू नये, अशी अपेक्षा शेतकरी व्यक्त करत आहेत.

समाजाच्या मागण्या मान्य करणे हा कर्तव्याचा भाग; उपकाराचा विषय नाही

मराठा समाजाने भगवा ध्वज आणि मराठा समाज भवनाची मागणी केली होती. या मागण्यांसंदर्भात पालकमंत्र्यांकडे समाजाच्या प्रतिनिधींनी यापूर्वी निवेदन केले होते. त्यामुळे या मागण्यांवर काम करणे ही लोकप्रतिनिधी आणि शासनाची जबाबदारी आहे, अशी भूमिका समाजातील काही घटकांकडून मांडली जात आहे.

“आमच्यावर उपकार केले” असा सूर नको; आमच्या मागण्या मान्य करणे हा आमचा अधिकार आहे,” अशी भावना व्यक्त करत, समाजाच्या भावनांचा सन्मान हवा असेल तर संवादातून प्रश्न सोडवावेत, अशी मागणी होत आहे.

“जरांगे-पाटलांनी शेतकऱ्यांचे प्रश्न मांडले; आता आम्ही बांधावर जाणार” — मग आजपर्यंत काय झाले?

मनोज जरांगे-पाटील यांनी शेतकऱ्यांच्या प्रश्नांचा संदर्भ दिल्याचे सांगत पालकमंत्र्यांनी सर्वपक्षीय लोकप्रतिनिधींसह शेतकऱ्यांच्या बांधावर जाण्याची भूमिका मांडली आहे. मात्र, धाराशिवच्या शेतकऱ्यांवर दुष्काळाचे संकट गडद होत असताना आतापर्यंत प्रत्यक्ष बांधावर जाऊन परिस्थिती जाणून घेण्याची गरज का भासली नाही? असा सवाल उपस्थित केला जात आहे.

शेतकऱ्याला सध्या भाषण, आश्वासन किंवा भावनिक आवाहनापेक्षा पंचनामा, पीकविमा, आर्थिक मदत, पाणी, चारा आणि ठोस शासकीय निर्णय यांची गरज आहे.

मुक्तिसंग्राम दिनाचा सन्मान राखा; पण शेतकऱ्यांच्या वेदनांकडेही लक्ष द्या

१७ सप्टेंबर हा मराठवाडा मुक्ती संग्राम दिन असल्याने त्या दिवशी सामाजिक सलोखा आणि शांतता राखण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे. हा ऐतिहासिक दिवस सर्वांनी सन्मानाने साजरा करावा, याबाबत मतभेद नाहीत. मात्र, इतिहासाला अभिवादन करत असतानाच वर्तमानातील शेतकऱ्यांच्या वेदनांकडेही शासनाने तितक्याच गांभीर्याने पाहावे, अशी मागणी होत आहे.

भगवा ध्वज उभारणे आणि समाज मंदिर उभारणे महत्त्वाचे असले, तरी दुष्काळाने होरपळणाऱ्या शेतकऱ्याच्या शेतात उभे राहून त्याचा प्रश्न सोडवणे त्याहून अधिक तातडीचे आहे.

आता शेतकऱ्यांच्या बांधावर जाण्याची घोषणा झाली आहे; त्यामुळे घोषणा प्रत्यक्ष कृतीत कधी उतरते आणि शेतकऱ्यांना ठोस मदत कधी मिळते, याकडे धाराशिव जिल्ह्याचे लक्ष लागले आहे.